معرفی بازی گیدی گیدیم بکّو

این هم یکی از آن بازی های جالب بود که اگر درست اجرا میشد می توان گفت فایده اش افزایش اطلاعات عمومی بچه ها بود .

بازی به این شکل است که فردی که معمولا از بقیه بزرگتر یا دارای سواد اطلاعاتی بیشتر است به عنوان استاد (اوستا) روی یک تخته سنگ ، چهارپایه یا ... می نشیند . بقیه اطراف بصورت نیم دایره اطراف او می ایستند . ابزار بازی یک گزر پارچه ایست . تصور کنید یک توپ پارچه فشرده به اندازه دو مشت بسته که به آن نخی بلند و محکم وصل است .

در شروع بازی قسمت توپ در درست اوستا و سرنخ دست اولین شرکت کننده است (کسی که در طرف راست نیم دایره به عنوان نفر اول ایستاده ). اوستا یک سوال می پرسد مثلا " سردرختی است ، شکوفه آن سفید است و اولین درختی است که گل می دهد " . پاسخ را باید کسی بدهد که سرنخ دست اوست و اگر

ادامه نوشته

آداب و رسوم قدیمی : رهایی از شر ملخ ها

متوسل شدن به سنن قدیمی ، دعا ، سحر و افسون و جادوگری در ایام گذشته برای رهایی از شر اشرار زمینی و آسمانی و نزول خیر و برکت بسیار رواج داشته است تا حدی که این اعتقادات در مقابل یافته های علمی ایستاده و اذهان عموم به راحتی از آنها دست نمی شویند.

یکی از مشکلاتی که زارعان در گذشته با آن دست و پنجه نرم می کردند آفت " ملخ " بوده است . آنطور که برای ما نقل کرده اند درهنگام خوشه کشی گندم و جو دسته های ملخ به سمت مزارع پرواز می کردند و در عرض چند روز مزرعه را نابود کرده و محصول یک سال چند آبادی را از بین می بردند.

در منطقه تحت جلگه نیشابور سنت جالب و شنیدنی برای مقابله با این آفت رواج داشته که در ذیل می آید :

برای این کار باید دو نفر از اهالی روستایی که دچار آفت ملخ شده بودند داوطلب می شدند. آنها یک عدد کوزه (کوزه سفالی آب ) با خود بر می داشتند و با پای پیاده به روستایی در نزدیکی شازده حسین اصغر می رفتند (نام این روستا در خاطر راوی نبود) . در آنجا چشمه ای وجود دارد که به اعتقاد مردم در آنزمان آب آن از نوعی تبرک بهره مند بود . این دو نفر باید کوزه را از آن پر کرده و به سمت روستای خود روانه می شدند . شرط اصلی کار در این بوده که نباید در طول راه کوزه را به زمین بگذارند . مثلا اگر برای رفع حاجت یا نماز یا استراحت در طول راه اتراق می کردند باید کوزه را از درخت یا جایی بلند آویزان می کردند . وقتی به روستای خود می رسیدند مردم روستا منتظر رسیدن این دو نفر بودند . " علم " مخصوص عزاداری روستا را در وسط روستا برپا کرده و کوزه را از بالای آن آویزان می کردند. چند روزی طول نمی کشید که دسته های بزرگ "سار : نوعی پرنده " از راه رسیده و ملخ ها را غارت می کردند. 

بزرگان می گویند که ما با چشم خود این جریان را دیده و به آن باور داریم . 

نظر شما چیست ؟

زورآزمایی با علم

به بهانه ایام سوگواری امام حسین (ع)

زورآزمایی با علم 

در دهه های گذشته در محیط روستاها جوانان از روشها و ابزار مختلفی برای زورآزمایی استفاده می کردند . تعریف و تمجید قهرمان از سوی همه انگیزه اصلی آنان بود . مثلا تخته سنگ بزرگی را مشخص می کردند و یکی یکی سعی در بلند کردن آن می کردند یا در روز 13 بدر در محل اجتماع مردم باهم کشتی می گرفتند . 

یکی از ابزارهای زورآزمایی علم (بیرق ) بود .هر جوانی با برداشتن ، بلند کردن و نگاه داشتن علم روی یک دست نه تنها زور بازوی خود را نشان می داد بلکه قوه تعادلش را در حفظ علم به رخ دیگران می کشید . 

روستای سلیمانی از قدیم الایام در روز عاشورا مراسم "علم خبری " را برگزار می کرده و هنوز هم این سنت زیبا ادامه دارد .سنت  علم خبری بدین صورت است که از روستاهای اطراف دعوت می شود با هیاتهای سینه زنی و زنجیرزنی خود در روز عاشورا به روستای سلیمانی آمده و پس از عزاداری از نهاری که توسط مردم روستا تدارک دیده شده ( حلیم ) صرف نمایند .

موقعی که هیات عزاداری روستای میهمان به ورودی روستای میزبان (سلیمانی ) می رسد مراسم سلام برگزار می شود .جمعی از بزرگان روستا به همراه علم که بر روی دستان یکی از همان جوانها است به استقبال هیات میهمان می روند . از سوی مقابل نیز جمعی از بزرگان آمده و روبروی هم می ایستند. یکی از افراد خوش صدای روستای میزبان با خواندن ابیاتی که دربردارنده مضمون خوش آمدگویی است از  سوی مردم روستا به هیات میهمان خوش آمد می گوید . از هیات میهمان نیز فردی به همین صورت جواب او را می دهد . سپس علم ها را به آرامی به همدیگر می زنند . این کار سمبلی است از روبوسی کل روستای میزبان با روستای میهمان .

حمل کننده علم در روز علم خبری رسالتی به شرحی که گذشت دارد . شاید در نگاه کلی و امروزی این کار چندان مسئولیت مهمی نباشد . اما تصور کنید 50 سال پیش که در روستاها برق نبود مردم از وسایل ارتباط جمعی به بهره بودند در روستاها یا هیچ خودروی نبود یا اگر بود از 2 - 3 تا تجاوز نمی کرد . و کلا آنها با دنیای بیرون از روستای خود چندان رابطه ای نداشتند . در این شرایط مراسمی با این تعداد آدم که تنها در یک روز از سال برگزار می شود بسیار هیجان انگیز بود . بنابراین جوانان خود را از مدتها قبل برای زورآزمایی و به رخ کشیدن قوه بدنی و تعادل خود آماده می کردند .

به همین خاطر است که خاطرات و داستانهای زیادی از علم برداشتن جوانان دهه های گذشته نقل می شود . مثلا می گویند مرحوم حاج اسماعیل (چاقوساز) علم را بر روی یک دست خود بلند می کرد . چاووشی خوان با خواندن چند چاووشی و مردم با ذکر صلوات او را تشویق می کردند بعد علم را بدون اینکه روی زمین بگذارد به دست دیگرش می داد و دوباره چاووشی . بعد روی کتفش می گذاشت و در آخر روی چانه خود. 

که التبه به نظر می آید در ذکر این وقایع کمی اغراق هم شده باشد . 


معرفی کامل روستای سلیمانی در سایت اخبار روستا Roosta News

معرفی کامل روستای سلیمانی در سایت اخبار روستا Roosta News

روستای سلیمانی از توابع دهستان طاغنکوه شمالی بخش طاغنکوه شهرستان تحت جلگه (فیروزه) در استان خراسان رضوی قرار دارد.سلیمانی بر دامنه های جنوبی کوههای طاغنکوه شمالی که بخشی از کوه های بینالود می باشد ، واقع شده و حالت نیمه کوهستانی دارد. 

این روستا در 20 کیلومتری غرب شهر فیروزه مرکز شهرستان تحت جلگه (فیروزه) و در 10 کیلومتری شمال غربی شهر همت آباد مرکز بخش طاغنکوه واقع شده است.روستا از جاده اصلی شهر فیروزه و نیشابور به سبزوار و شهر سلطان آباد حدود 7 کیلومتر فاصله دارد.

نام این روستا از گذشته های دور (سلیمانی سپهر ) بوده و اکنون نیز در ادارات محلی با همین نام شناخته می شود و لی به مرور زمان با توجه به سهولت تلفظ از سوی مردم تنها سلیمانی بیان شده و این نام ماندگار تر شده است. علت نامگذاری روستا به این نام را به عبور حضرت سلیمان (ع) از این محل می دانند.

سلیمانی در 36 درجه و 22 دقیقه عرض شمالی ( فاصله از خط استوا) و 58درجه و 2۷ دقیقه طول شرقی (فاصله از خط نصف النهار مبدأ) قرار گرفته است. ارتفاع سلیمانی از سطح دریای آزاد حدود ۱۳۰۰ متر می باشد.

روستای سلیمانی در فرهنگ دهخدا که به نقل از فرهنگ جغرافیایی کشور :

]سلیمانی . [ س ُ ل َ ] (اِخ ) دهی است از دهستان طاغنکوه بخش فدیشه ٔ شهرستان نیشابور. دارای 698 تن سکنه است . آب آن از قنات . محصول آنجا غلات . شغل اهالی زراعت و کرباس بافی است و راه آن مالرو است . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج9)

روستا دارای چند محله است: سه محله اصلی 1- سلیمانی 2- محمد آباد 3- موسی آباد که توسط کال (رود فصلی ) شارشاری (عیاران) و کال انجیر زو از هم جدا می شوند. محله های دیگر عباتند از: کال و شهرک.

آبادی های همسایه این روستا عبارتنداز :

 بتو در غرب ،صمان ، نصر آباد، علی اباد در جنوب غرب، گرماب در جنوب ، شهر همت آباد در جنوب شرقی و روستای بیرم آباد در شرق که همگی با روستای سلیمانی و زمین های کشاورزی آن همسایگی دارند و در سمت دشت سلیمانی قرار دارند. اما در شمال و در آن سوی کوه های طاغنکوه شمالی با روستا های رباطی بلوچ ها و زاونگ همسایگی دارد.

در شمال سلیمانی قله ایلان لی ( ماری- دارای مار) با 1924 متر ارتفاع قرار دارد. این قله

ادامه نوشته

آیین شیردوشان در روستای سلیمانی

مراسم شیردوشان (اهدای شیر گوسفندان به نیازمندان) در روستا امسال با همت جناب آقای سپهری راد انعکاس درخشانی در چند روزنامه و دو شبکه تلویزیونی داشت . متن درج شده در یکی از سایتها در این خصوص به این شرح بود :

آيين سنتي شيردوشان در شهرستان تخت‌جلگه برگزار شد

خبرگزاري فارس: آيين سنتي و تاريخي شيردوشان در روستاي سليماني سپهر شهرستان تخت‌جلگه (شهر فيروزه) برگزار شد.

به گزارش خبرگزاري فارس از شهر فيروزه، كارشناس فرهنگي آيين شيردوشان پيش از ظهر امروز درباره برگزاري اين مراسم به خبرنگار فارس در نيشابور گفت: شيردوشان آييني منطقه‌اي است كه بيشتر در روستاها براي كيل‌گيري ميزان شيردهي دام‌ها برگزار مي‌شود.
محمديوسف سپهري‌راد افزود: اين مراسم از قدمت طولاني در روستا برخوردار است و به ‌صورت اجدادي هم پس از گذشت سال‌ها برگزار مي‌شود.
وي با اشاره به اينكه برگزاري اين مراسم به قدمت 200 ساله تشكيل اين روستا باز مي‌گردد، اظهار داشت: اهالي اين روستا معتقدند كه در اوايل بهار براي طلب سلامتي و باران، شير دام‌هايشان را براي اهدا به نيازمندان و مستضعفان به مسجد ببرند تا معتمدان روستا اين كار را انجام بدهند.
سپهري‌راد ادامه داد: در صورت اضافه آمدن شير از نيازمندان، شير مازاد به فروش مي‌رسد و هزينه آن صرف امور عام‌المنفعه در روستا مي‌شود.
وي خاطرنشان كرد: مراسم شيردوشان يك آيين سنتي است كه ريشه در اعتقادات مذهبي مردم اين منطقه دارد و در حقيقت يك نوع جشن شكرگذاري است.
اضافه مي‌شود: اما برگزاري اين آيين در روستاي سليماني سپهر شهرستان تخت جلگه متفاوت‌تر و همراه با جلوه‌هاي زيبايي است كه برخي از مسئولان و مردم را هم براي ديدن اين مراسم از شهر به روستا مي‌كشاند و اهالي اين روستا كه چهره‌هايشان حكايت از خستگي روزگار دارد به رسم يك آيين تاريخي و كهن رضاي خدا را از ياد نمي‌برند و همه ساله در يك روز بهاري گرد هم مي‌آيند تا اين آيين زيبا، سنتي و تاريخي را هرچه باشكوه‌تر برگزار كنند و امروز همان روز زيباست.
روستاي سليماني سپهر در فاصله 23 كيلومتري غرب شهر فيروزه مركز شهرستان تخت جلگه واقع شده است.

منبع : خبرگزاری فارس  

کلمات قدیمی روستا

با سلام . من میخام چند تا کلمه ترکی قدیمی روستا رو که گفته نمیشه یا کمتر گفته میشه رو بگم

اوسلانماس : نم نمیکشد ( البته این کلمه در ترکی آذری به معنی :نم نمیکشد است)

گرمه : همون زگی خودمون . ( البته با عرض پوزش معادل بهتر از این پیدا نکردم )

آبادانی: آتش (جیرق)

عشیره: روضه خوانی

کلیکی: انگشتر

یالواری : ناله . شیون . التماس

بونگه : پرش ( بیشتر برای حیوانات)

اُومَه : کشک .

بلاماق دلیَ قالد ده : کنایه از تنها شدن

بلاماق : غذایی تشکیل شده از آرد سرخ شده شیره و مقدار کمی روغن . تقریبا حلوا ولی رقیق تر از حلوا

پیدا شدن چند نسخه کتاب خطی و چند برگ سند از برج تخریب شده روستا

پیدا شدن چند نسخه کتاب خطی و چند برگ سند از برج تخریب شده روستا

خبردار شدیم که در حین تخریب برج روستا چند نسخه کتاب خطی و چند سند جالب از خرابه های برج کشف شده است که بنده توانستم به دو برگ از آن اسناد دسترسی پیدا کنم . در ذیل به معرفی یکی از آن دو می پردازم .

این سند كه مربوط به سال ۱۳۲۸ قمري است قراردادی است بین آقا میرزا بابای سلیمانی با ملابراتعلی ظریف کانلو . ملابراتعلی مقداری گندم از میرزا بابای سلیمانی بصورت قرضی می گیرد و چون ارزش گندم در آنزمان بسیار زیاد بوده قراردادی بین آن دو تنظیم می شود که به مهر چند تن از بزرگان به عنوان شاهد ممهور می شود .

  سند قرارداد        پشت سند :  پشت سند

براي ديدن تصاوير در اندازه واقعي روي آنها ليك كنيد 

متن سند (قرارداد) : توضيح آنكه مقدار چهار خروار گندم بنك محل به عنوان تقاوي و دو خروار گندم بنك محل از بابت بذر كلاته كارجي و مقدار هشت خروار كاه بنك محل از خاص خالص جناب مستطاب شريعت مآب آقاي ميرزا باباي سليماني ثبوت دايم شرعي دارد بر ذمه و رقبه عاليقدر ملابراتعلي خلف مرحوم عبدالله من طايفه اكراد ظريف كانلو از .... كه در حين تصفيه خرمن سنه آتيه 1328 قمري با مطالبه كاه جناب معظم له كارسازي دارد و ايضا مقدار چهار من عدس و بيست و هفت من جو بنك محل از بابت بذر از خالص جناب آقا بر ذمه عاليقدر ملابراتعلي است.

درد حسین (ع)

حسين

حسین (ع) بیشتر از آب تشنه لبیک بود

افسوس که بجای افکارش زخمهای تنش را نشانمان دادند

و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند

                                                                                      دکتر علی شریعتی

سالگرد شاهكار آزادگي تاريخ را به شما تسليت نمي گويم زيرا حماسه اي كه نام شمشيربدستان آن در پهنه بيكران تاريخ مي درخشد و الگوي فرزانگي مي گردد و سرمشقي براي ملتهاي بيشمار در دفاع از غيرت و ناموس و شرف مي گردد تسليت گفتن ندارد ، بلكه غرور آفرين است بايد گرامي داشت گفت .

 

معرفي كتاب ديل و ديلبر

آقاي عباسعلي حشمتي از شهروندان خوش ذوق نيشابوري اقدام به چاپ كتابي در مورد آداب و رسوم بيشابور به صورت منظوم نموده است . تمامي اشعار اين كتاب سروده اين همشهري گرانقدر است. جالب است بدانيد اين كتاب حاوي تصاويري است كه دو تصوير از آن مربوط به روستاي سليماني استتصوير جلد كتاب.
 
توضيحات تكميلي از زبان سراينده:حشمتي در خصوص گرايش خويش به شعر و به‌ويژه شعر محلي نيشابور نيز خاطر نشان كرد:« در سال 1357 با "حيدر يغما" شاعر خشتمال نيشابوري آشنا شدم و تحت تأثير اشعار او قرار گرفتم و از سال 1386 به خاطر علاقه وافر به شعر محلي و براي خدمت به فرهنگ عامه كه شعر محلي و گويش نيشابوري كمتر مورد توجه بود پس از تحقيق زياد درباره آداب و رسوم و گويشهاي نيشابور و مطالعه آثار عمادخراساني، هاشم هاشمي مقدم و نوشين گنجي و تشويق زنده ياد استاد فريدون گرايلي دوبيتي نيشابوري سرودم كه محصول آن چاپ كتاب (ديل و ديلبر) به گويش نيشابوري در اسفندماه سال 1386 بوده است

از رسومات دعای باران

می دانید که مردم خراسان در طول تاریخ همیشه برای باران چشم به آسمان دوخته بوده اند و هستند
دعاها و مراسم جالبی در بین آنان برای بارش باران وجود داشته که به یکی از آنان می پردازیم:
تصوير چند خرخاكي
 
اين رسم بدين صورت بوده كه يك يا چند حشره خرخاكي را گرفته و پشت آن ها را روغن مي ماليدند و سپس آنها را در آفتاب رها مي كردند . مردم معتقد بودند كه آفتاب پشت خرخاكي ها را مي سوزاند و
 
خرخاكي آرزو مي كند كه باران ببارد تا اين روغن از پشتش پاك شود . پس خداوند  به اين حشره زبان بسته رحم كرده و آرزوي آنان را برآورده مي كرد.
 

سنت شال انداختن (قرشاق آتاردق)

سنت شال انداختن (قرشاق آتاردق)

یکی از تفریحات جالب نوجوانان در روزهای آخر سال شال انداختن بود.

بدین ترتیب که در شب عید نوروز دو سه نفر از نوجوانان شبانه وبصورت دزدکی وارد منزل همسایه ها شده و به صورتی که صاحبان منزل متوجه نشوند خود را به پشت در اتاقی که در آن نشسته اند وارد شده و در یک آن درب اتاق را نیم باز کرده و یک سر شال را به درون اتاق انداخته و

ادامه نوشته

مراسم خواستگاری در روستای سلیمانی

مراسم خواستگاری در روستای سلیمانی بدین ترتیب است:

پس از آنکه دختر از طرف پسر یا خانواده اش مورد پسند قرار گرفت فردی را بصورت محرمانه به خانواده دختر می فرستند تا پیشنهاد خواستگاری را اعلام کند.محرمانه بودن این پیشنهاد از این سو است که در محیط کوچکی همچون روستا ، خبرها سریعا پخش می شوند ؛ لذا اگر خانواده دختر جواب رد بدهد یا بهر صورت این وصلت سرنگیرد این موضوع چهره خوشی برای طرفین ندارد .البته در اکثر مواردی که دختر جواب رد می دهد این قضیه توسط خود خانواده دختر یا اطرافیان آنها پخش می شود تا نشان دهند که آن دختر خواستگارهای زیادی داشته است.

جوابانه : بهر حال پس از آنکه
ادامه نوشته

عاشورا در روستای سلیمانی

 "علم خبری "
مراسم عزاداری عاشورا یکی از جالب ترین مراسمات مذهبی است .چند روز قبل از عاشورا دعوت نامه هایی از طرف شورای اسلامی روستا به روستاهای اطراف از قبیل بیرم آباد ، نصرآباد ، نوشک ، قلعه یزدان، همت آباد ، بتو و کلاته علی آباد ارسال می شود .
در روز عاشورا ناهاری که با زحمت زیاد جمعی از اهالی روستا تدارک دیده می شود برای  میهمانان آماده میشود .هزینه این نهار از همکاری مردم روستا تامین می گردد.
روز عاشورا جمعیتی بیش از ۴۰۰۰ نفر در کوچه های روستا به عزاداری می پردازند .هیئت های سینه زنی و زنجیر زنی روستا با سینه زنی به استقبال میهمانان می روند و با زدن علم روستای میزبان به علم روستای میهمان خوش آمد گویی می کنند .
 
     
محمد شکاری در حال حمل علم به سوی هئیت عزاداری میهمان (عاشورای 1385)
 
 
      
 تصویری از هیئت سینه زنی روستای سلیمانی (عاشورای 1385)